Khi chủ đầu tư “giết di tích“
Chỉ riêng đợt chuẩn bị cho đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội vừa rồi, đã có hàng trăm di tích đề xướng trùng tu, trong đó nhiều chùa thay vì phục hồi nguyên trạng lại tính chuyện đập bỏ để xây mới. Cần biết ...
Tôn tạo di tích đền Đuổm (Thái Nguyên)
Với mục tiêu phát huy giá trị di tích Đền Đuổm (Thái Nguyên), tháng 5/2010, Công ty CP Bảo tồn Di sản văn hóa Việt đã đề xuất phương án tôn tạo di tích lịch sử này tới Sở Văn hóa, Thể thao và du lịch tỉnh Thái Nguyên. Dự kiến, tổng đầu tư tôn tạo công trình lên tới 13 tỷ đồng.
Đền Đuổm thuộc xã Động Đạt huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên là di tích lịch sử và thắng cảnh được xếp hạng cấp quốc gia, là nơi thờ Phò mã Dương Tự Minh người dân tộc Tày - thủ lĩnh phủ Phú Lương. Dưới ba triều vua Lý là Lý Nhân Tông, Lý Thần Tông và Lý Anh Tông, ông đã có công lớn trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược nhà Tống. Nhà Lý đã ban cho ông quyền cai quản cả tuyến biên giới phía bắc Đại Việt, một vùng đất rộng lớn ngày nay gọi là Lào Cai - Yên Bái sang đến đất Lạng Sơn - Quảng Ninh ở phía đông. Ông là vị thủ lĩnh người dân tộc duy nhất trong triều đại nhà Lý giữ chức vụ lớn như vậy và được các vua nhà Lý hai lần gả công chúa cho vì các công lao đóng góp của mình cho đất nước. Dương Tự Minh đã lập nhiều công trạng, cai quản, bảo vệ yên ổn miền đất phía Bắc quốc gia Đại Việt, đánh đuổi giặc ngoại xâm, vì vậy ông được coi là biểu trưng của tấm lòng tận trung với nước, là biểu tượng của tinh thần đại đoàn kết các dân tộc Việt Nam.
Ngoài Đền Đuổm, nhân dân cả một vùng rộng lớn từ Cao Bằng, Bắc Kạn đến Thái Nguyên, Bắc Giang, Bắc Ninh đã lập hơn 300 đền thờ Phò mã Dương Tự Minh, nhưng nhân dân các nơi vẫn coi Đền Đuổm là ngôi đền chính, đến ngày hội Đền Đuổm vào mùng 6 tháng Giêng hàng năm, nhân dân các nơi vẫn nô nức về đây làm lễ tưởng nhớ công ơn của ông.
Đền Đuổm hiện toạ lạc trên một sườn núi, mặt quay về hướng chính đông. Cổng chính của di tích hướng về phía Đông tiếp giáp với đường quốc lộ 3. Các công trình kiến trúc chính của đền được bố trí dọc và hai bên trục "Thần đạo" từ cổng chính vào đến sân trước, đến phương đình, tiếp đó là đến đền Trung thờ Dương Tự Minh và cuối cùng là đền mẫu. Hai ngôi phủ bà thờ Diên Bình, Thiều Dung được bố trí 2 bên đền Trung và các bộ phận phụ trợ khác được bố cục chung quanh các công trình chính tạo thành tổng thể chung cho quần thể di tích. Các công trình được xây dựng lưng chừng núi và nhiều có cấp khác nhau nên giao thông giữa các công trình được xây các hệ thống bậc, lan can, sân...
Được biết, khoảng năm 1949 khu vực đền đã bị giặc Pháp ném bom phá hủy hầu hết cụm di tích đền. Mặc dù đã trải qua hai đợt tôn tạo và các năm 1992 và 2003, song đền Đuổm vẫn trong tình trạng đáng báo động, chưa đáp ứng được nhu cầu tâm linh và du lịch của nhân dân địa phương. Các hạng mục chính của di tích như cổng đền, phương đình, đền trung, miếu sơn thần đều có dấu hiệu xuống cấp nặng nề. Tường bao các công trình bị vỡ nứt, rêu mốc, các hình đắp trát bị rơi rụng nhiều chi tiết. Bộ khung gỗ có nhiều chuyển vị, không ổn định, kết cấu mái võng lệch gây xô dạt ngót, thấm dột cho mái, ảnh hưởng nghiêm trọng đến kết cấu gỗ chịu lực trong nhà. Hệ thống bậc đá, lan can kết nối các công trình đã xuống cấp nghiêm trọng không còn đáp ứng được nhu cầu sinh hoạt lễ hội ngày càng cao của nhân dân. Khu vực sân lễ hội nằm đối diện khu di tích, có diện tích vào khoảng 1300m2 và một hồ hình bán nguyệt có thủy đình diện tích vào khoảng 100m2 đã bị cỏ mọc hoang hóa.
Trước thực trạng đó, Công ty cổ phần Bảo tồn Di sản Văn hóa Việt đã đề xuất phương án tu bổ công trình theo hướng tôn tạo song vẫn giữ nguyên những cấu kiện và nguyên vật liệu cũ của công trình trong mức có thể. Bởi lẽ, đối với các kiến trúc gốc đã trải qua nhiều đợt tu sửa nhưng đang ở tình trạng hư hỏng và có nguy cơ bị sụp đổ, cần phải nhanh chóng đầu tư để bảo quản tu bổ kịp thời, trên cơ sở tôn trọng và bảo quản tối đa các yêú tố gốc của mỗi công trình.
Ý kiến bạn đọc
Các tin khác
- Trùng tu chùa Bà Đá (09/03/2010)
- Di sản văn hóa Việt: Tu bổ di tích Chùa Huyền Thiên (24/09/2009)
- Hoàn thành phương án trùng tu Đình Sủ Ngòi (22/09/2009)
- Tu bổ di tích đình Đại Lan (15/09/2009)
- Tu bổ di tích đền Hồ Quý Ly (17/08/2009)
- Trùng tu di tích đình Xàm (27/07/2009)
- Tháp Tường Long (04/05/2009)
- Văn Miếu Quảng Ninh (15/04/2009)
- Đình Mường cổ trước nguy cơ trở thành...phế tích (15/02/2009)
- Dự án tu bổ lăng mộ nhà bác học Phan Huy Chú (Ba Vì - Hà Nội) (13/10/2008)